De lock-in van de zorg: Tijdelijke rem op persoonlijke en kwalitatieve zorginnovaties

20 juli 2016
Mensbijdedokter

De patiënt, anno 2016, verwacht persoonlijke en kwalitatieve zorg. Steeds meer geïnformeerde patiënten alsmede de toename van wearables en data werken als katalysator om nieuwe zorgtechnologie te omarmen. De huidige EPD- en ZIS-softwaresystemen laten koppelingen met eigentijdse applicaties echter nauwelijks toe. Deze lock-in is de tijdelijke rem op de gewenste innovaties in de zorg.

Op 30 juni jl. organiseerde Finalist in samenwerking met Red Hat, een ronde tafel bijeenkomst onder de titel: “help er komt een mens 2.0 bij de dokter” met vertegenwoordigers uit de zorg. De betrokkenen waren het erover eens: “open software heeft de toekomst”. Interoperabiliteit leidt tot een zorgmarkt die “value-based” is, persoonlijke patiënten- of cliëntenzorg levert en zorgorganisaties efficiënter en effectiever maakt.

Drie toonaangevende zorgorganisaties namen de aanwezigen mee in de geheel eigen wijze waarop zij een bijdragen leveren aan de digitalisering in de zorgsector. Hams Slijpers (wetenschapper en werkend voor Equipe zorgbedrijven en Erasmus MC) belichtte de vooruitstrevende wijze waarop hij kwaliteitsregistratiesystemen opzet. Erica van Harn (GGZ-instelling ’s Heeren Loo) toonde aan dat je ook vooruitstrevende cliëntenportalen kunt ontwikkelen ten behoeve van mensen met een beperking, als je de gebruiker maar centraal stelt. Tie Tjee van IHE (wereldwijd samenwerkingsverband tussen gebruikers en leveranciers van ICT in de zorgsector) concludeerde uiteindelijk dat de druk van de overheid om kwalitatieve zorg te leveren, de interoperabiliteit van EPD’s en ECD’s pas echt zal gaan bevorderen. De afsluitende discussie was levendig en de unanieme conclusie was dat ICT in de zorg zich momenteel in een spagaat bevindt. Zonder interoperabiliteit kunnen nieuwe zorgtechnologieën minder snel waarde toevoegen voor patiënten en betrokken organisaties. Gelukkig beseft de regelgever dit ook en zal, in de aanloop naar de invoering van een nieuw informatiestelsel, de pijn voor mens 2.0 langzaam afnemen.

Verbetering van de Zorgkwaliteit door registratie van behandel-data,
Harm Slijpers medical performance officer Equipe en Erasmus MC

Harm Slijpers trapte de ochtend af door de aanwezigen mee te nemen in de wijze waarop zijn aanpak van kwaliteitsregistratie heeft doorgevoerd. In de veertien behandelcentra van Xpert Clinic voor hand- en polschirurgie worden al jaren intensieve kwaliteitsmetingen verrichten. De feedback die uit de inmiddels 26.000 onderzochte patiënten-analyses komt, wordt met de specialisten en patiënten doorgenomen om de behandelingen te verbeteren. Patiënten leveren voor een groot deel informatie zelf aan door het invullen van vragenlijsten die betrekking hebben op onder ander herstel en pijnbeleving. Zowel behandelende artsen als patiënten krijgen hierdoor (remote en real time) belangrijke data die wordt omgezet in informatie. Het resultaat is dat de zorgorganisatie vergelijkingen kan maken en verbeteringen kunnen doorvoeren. De behandeld arts krijgt inzicht in zijn of haar behandelresultaten en is, op afstand, in staat om met patiënten op ieder gewenst moment te communiceren door middel van sms of email. Harm Slijpers concludeerde dat door de kwaliteitsmeting en analyse de kwaliteit voor de patiënten een sprong heeft gemaakt en dat dit een typisch voorbeeld is van hoe value based healthcare zou kunnen functioneren.

Uniek gebruikersvriendelijk cliënten portaal, voorzien van hamburgerknop
Erica van Harn, marketingcommunicatie s’Heerenloo

Zelfs de naamgeving van het cliënten-portaal (JIP: Jouw Internet Portaal) is in samenwerking met de cliënten met een beperking tot stand gekomen. GGZ-organisatie s’ Heerenloo heeft voor haar 12.000 cliënten een zeer vooruitstrevend portaal ontwikkeld waarbij de gebruiker het absolute middelpunt is en verwanten nadrukkelijk zijn meegenomen in de totstandkoming. Erica van Harn vertelde met passie hoe cliënten met een beperking ook toegang gegeven kan worden tot internet, spelletjes, radio en foto’s. Je past hiervoor “simpelweg” de interface aan en introduceert de “hamburgerknop”, waardoor ook de meest motorisch beperkte cliënten toegang wordt verschaft tot waardevolle informatie. “Het mooiste compliment kregen we van een cliënt die aangaf dat zij nu weer een mooie reden had om op te staan. Daar doe je het allemaal voor”, vertelde Erica.

Interoperabiliteit door internationale standaarden
Tie Tjee, manager bij IHE

Tie Tjee, van internationaal samenwerkingsverband voor ICT-standaarden IHE, schetste de huidige stand van zaken dat het standaardiseren van ICT in de zorg. Hij stelt dat zorginstellingen in Nederland niet voldoende interoperabel zijn. En dat terwijl het ministerie van VWS afspraken heeft gemaakt over het toekomstige informatiestelsel voor de zorg. Met tal van mislukte voorbeelden in relatie tot het delen van informatie en het mismatchen van informatie-uitwisseling, kreeg iedereen een kijkje in de IHE-keuken. Tie Tjee is er stellig van overtuigd dat met de huidige druk vanuit het ministerie van VWS en de veranderende wens van de EPD- en ECD-gebruikers , binnen een jaar doorbraken gaan komen om ICT-profielen met standaarden van IHE te implementeren. Hierdoor ontstaat de gewenste interoperabiliteit die ervoor gaat zorgen dat initiatieven als die van Harm Slijpers en Erica van Harn grote navolging krijgen.